نوشته‌ها

 

 مؤسسه خیریه کارآفرینان آرا شمیران، با توجه به اهداف سازمانی خود که شامل حمایت‌های آموزشی، اشتغال، درمانی و معیشتی از جوانان ۱۵ تا ۳۰ سال ترخیص شده از بهزیستی و کودکان کار است و همچنین بنا بر مسئولیت اجتماعی که هر فرد و خصوصا مؤسسات خیریه برعهده دارند فعالیت‌های گسترده‌ای را انجام داده است.

یکی از واحدهای بسیار فعال و منحصر به فرد این مؤسسه، واحد اشتغال و کارآفرینی است.

واحد اشتغال و کارآفرینی مؤسسه خیریه کارآفرینان آرا شمیران، فعالیت خود را از مهر ماه سال 96 با رویکرد اشتغال حمایت شده شروع کرده است. اشتغال حمایت شده، خدماتی است که به فرد کمک می‌کند تا کارهای رقابتی را که در یک محیط کار یکپارچه انجام می‌شود، به دست آورد. کارفرمایان به‌طور مستقیم به مشاغل مرتبط با نقاط قوت، منابع، توانایی‌ها و منافع خود پیوسته‌اند. علاوه‌براین، پشتیبانی‌های فردی برای یادگیری و حفظ شغل در دسترس افراد است. مددجویان متقاضی اشتغال جهت یافتن کار، حرفه‌آموزی و استعدادیابی به این واحد ارجاع داده می‌شوند.

 

کارگاه مهارت آموزی و آشنایی با مشاغل

کارگاه مهارت آموزی و آشنایی با مشاغل

 

یکی از خدماتی که این واحد به مددجویان تحت پوشش خود ارائه می‌دهد، برگزاری کارگاه‌های آموزشی آشنایی با مشاغل و دوره‌های حرفه‌آموزی است.

دوره‌های آموزشی مهارت‌آموزی مؤسسه خیریه آرا یا در کلاس‌های آموزشی مؤسسه و یا در آموزشگاه‌های فنی حرفه‌ای و یا جهاد دانشگاهی برگزار می‌شوند.

در کارگاه‌های آشنایی با مشاغل، با توجه به اینکه مددجویان تحت پوشش هیچ پیش فرض و آشنایی قبلی با مهارت‌ها و نوع شغل ها ندارند، به آنها کارت‌هایی ارائه می‌شود که باتوجه به این کارت‌ها مددجویان با رشته‌ها و مشاغل آشنایی می‌یابند و برای آنها توضیح داده می‌شود که برای رسیدن به شغل مناسب نیاز است چه مراحلی را طی کنند و چه مهارت‌هایی را به دست آورند.

این کارگاه‌ها در هر دوره، برای مددجویانی که تازه به مؤسسه وارد شده و تشکیل پرونده داده‌اند برگزار می‌شود.

 

 

 

یکی از اهداف و رسالت‌های مهم مؤسسه خیریه کارآفرینان آرا شمیران، آموزش است.

در راستای این هدف، کارگاه‌های تربیت جنسی مخصوص مادران که فرزندان آنها تحت پوشش این مؤسسه هستند، برگزار می‌شود.

تربیت جنسی کودک یکی از مهم ترین و حساس ترین مسائل در حوزه های تربیت است زیرا نقشی مهم در آینده و سعادت و شقاوت کودک دارد.

خانه ای با ربان های آبی برای آرامش کودکانمان

خانم وحدانی، روانشناس محترم مؤسسه خیریه، در این کارگا‌ه‌ها ابتدا درمورد چیستی تربیت صحبت کرده و پس از آن به تعریف تربیت جنسی می‌پردازد.

در این کارگاه، از اهمیت تربیت جنسی و سن شروع این نوع از تربیت و اینکه در این مسیر چه نکاتی حائز اهمیت است و نیاز به یادگیری و پیگیری مداوم از سمت مادران دارد، گفته می‌شود.

 

در مرحله بعد، نحوه آموزش نقاط خصوصی بدن و نوع رفتار والدین در مسیر آموزش و پیشگیری از سوء استفاده‌های جنسی به مادران آموزش داده می‌شود.

آموزش‌های بعدی درخصوص آیتم‌هایی است که ممکن است مانع آموزش مناسب به فرزندان شود. و درنهایت در مورد انواع رازها و انواع لمس‌های بدن به مادران آموزش داده می‌شود و اینکه چگونه این موارد را به فرزندانشان آموزش دهند.

آموزش در خصوص تربیت جنسی کودکان در تمام مراحل سنی باید صورت بگیرد. از دوران پیش از دبستان، دبستان، دوران بلوغ، جوانی، میانسالی و حتی سالمندی این آموزش ها لازم است. البته شکل آن در هر دوره متفاوت است.

کودکانمان را دریابیم…

برخی آسیب ها علاوه بر این که جسم کودک را به شدت تهدید می‌کند، سلامت روان او را هم با مشکلات جبران ناپذیری مواجه خواهد کرد که موضوع آسیب های جنسی از همین دسته است. آثار این زخم‌های روانی می‌تواند سال‌های سال در وجود فردی که مورد سوء استفاده قرار گرفته، باقی بماند. تربیت های جنسی شیوه پیشگیرانه‌ای است که برای ایمن نگه داشتن کودک و اجتناب از مصائب و گرفتاری های بعدی مطرح می‌شود.

این کارگاه‌ها به صورت مداوم و دوره‌ای در مؤسسه خیریه آرا شمیران برگزار می‌شود و هدف از آن کاهش آسیب‌هایی است که ممکن است کودکان کار با آن مواجه شوند.

 

کارگاه تربیت جنسی

بار دیگر کنار هم آمدیم تا به جهت تداعی مسیر خیری که آغاز کردیم فرصتی را برای در کنار هم بودن و یاری رساندن ایجاد کنیم.

خیریه آرا حامی جوانان کم بضاعت ۱۵ تا ۳۰ سال جهت ورود به دنیای کسب و کار است و باور دارد جوانان ترخیص شده از بهزیستی و دیگر کانال‌ها هم می‌توانند شغلی ارزشمند داشته باشند.

 

با دست هایمان شادی را هدیه کنیم

بدین منظور در روز یکشنبه مورخ 21 مهرماه، ، اکران فیلم کلوپ همسران به نفع موسسه خیریه کارآفرینان آرا شمیران با حضور پرشور افراد در سینما، ساعت 20:00 درسینمای  ارگ تجریش برگزار گردید، که تمام عواید فروش صرف امور خیریه و کارآفرینی افراد ترخیص شده از بهزیستی می‌شود.

مفتخر بودیم که لحظات شادی را در کنار شما عزیزان بوده و حضور پرخیرتان فضا را مفرح تر می کرد.

 

به مناسبت اکران فیلم کلوپ همسران که در سینما ارگ تجریش و صد در صد به نفع خیریه آرا اکران شده است، وظیفه‌ی خود دانستیم که از تمامی کسانی که در این برنامه ما را همراهی کرده و در راه حمایت از جوانان تحت پوشش این موسسه گامی موثر برداشتند، تشکر کنیم.

 

اکران-فیلم-کلوپ-همسران

اکران-فیلم-کلوپ-همسران

 

بدین‌وسیله از جناب آقای مهدی صباغزاده تهیه کننده محترم فیلم سینمایی کلوپ همسران که حق طبیعی خود را از اکران این فیلم در جهت حمایت از جوانانِ آرا، به این موسسه واگذار کردند قدردانی می‌کنیم.

از آقای علیانصاریان که با مهربانی از ما حمایت کرده و در کنار ما بودند و آقای مهردادمحمدی قهرمان دومیدانی کشور و همچنین اعضای محترم باشگاه شاهین تشکر و داوظلبین محترم خیریه آرا قدردانی کرده و مراتب سپاسگزاری خود را از تمامی دوستان عزیز که حمایت و همراهی آنان مایه‌ی مباهات ما در خیریه آرا است، ابراز می‌نمائیم.

اکران همت عالی فیلم سینمایی کلوپ همسران هم زمان با فروش ۲ میلیاردی، به نفع جوانان ترخیص شده از بهزیستی که جویای کار ارزشمند هستند.

 

 

 

آنجا که انعکاس نگاه کودکان کار،

 

از واکس کفش‌هاست!!

 

گم اند کفش‌های پیاده ای که

 

برقص سوارگان پیدا می دوند!!

 

موسسه خیریه مهرانه قلب سفید در سال 1394 تاسیس شد، این موسسه با کمک مشاوران و مددکاران خبره به بررسی وضعیت کودکان کار و خانواده آن ها از نظر جسمی، روحی، تحصیلی و … می پردازد و در راستای ارتقا این موارد تلاش می نماید و این کودکان بهبود یافته و سالم را تحویل جامعه داده تا در جایگاه خود به بهترین شکل ممکن زندگی و رشد نمایند.

اما اینجا پایان راه نیست…

حمایت و یاری این کودکان، که اکنون نوجوان یا جوانانی هستند و رویاهای بزرگ تر در سردارند، درطی کردن این مسیرامری ارزشمند بوده و نیازمند تلاش و همیاری می باشد.

 

بندگی یعنی

در کوچه پس کوچه های زندگی

دست کسی را بگیری…!

موسسه‌ی خیریه  کارآفرینان آرا شمیران با شماره ثبت 38431، فعالیت رسمی خود را از سال 1394، با اخذ مجوز از سازمان بهزیستی کشور آغاز نمود. چهارچوب فعالیت‌های این موسسه، ارائه‌ی خدمات  خیرخواهانه جهت کسب و یا بهبود دانش و تجربه‎ی مورد نیاز زندگی و بازار کار در رده‌ی سنی 18 الی  30 سال است. برنامه‌های مدون خیریه، با هدف توسعه‌ی علمی و عملی و حمایت از نیروی کار تازه نفس با توان مالی نامناسب، به‌صورت به روز ، حرفه‌ای و کارآمد است.

چه بسا این افراد پس از طی کردن دوران کارآموزی خود، در نهایت با حمایت موسسه خیریه آرا و تهیه تجهیزات، به دیگران نیز آموزش هایی میدهند و در نقش یک کارفرما ظاهر میشوند.

ماهم میتوانیم برابر و توانا باشیم…

به مناسبت روز جهانی ریشه کن کردن فقر، در روز پنج شنبه مورخ 18 مهرماه ایونتی با همکاری موسسه خیریه آرا شمیران و قلب سفید درسالن آمفی تاتر بام لند برگزار شد. به یاری هم تلاش کردیم تا به خود یادآور شویم،  کودکان ترخیص شده از بهزیستی هم میتوانند در راستای کسب شغل، مهارت ، کسب احترام اجتماعی و… برابر و توانا باشند.

این مراسم ساعت 18 درسالن آمفی تاترروباز بام لند با حضور مجری و حضوراریگامی ساز مطرح کشور سرکارخانم زهره بحرالعلومی برگزار شد که پیش تر در برنامه عصر جدید درخشیدند.

گره های کاغذ زندگیمان را باز کنیم…

سرکارخانم بحرالعلومی با روایت یک داستان و همزمان تهیه اریگامی با مشارکت افراد به آنها یادآوری کرد که اوریگامی صرفا یک کاردستی نیست بلکه مهارتی برای پرورش روح کودک و بزرگسال است.

در این مراسم که به همت خیریه کارآفرینان آرا شمیران وموسسه خیریه قلب سفید برگزار شد ، علاوه بر حضورپرشور افراد ، برنامه‌ هایی ازقبیل اجرای موسیقی شاد، برگزاری قرعه کشی و هدیه یک سفر رایگان….. بازی سرگرم کننده ای برای کودکان در نظر گرفته شد. در انتهای مراسم، کاپ کیک های تهیه شده به نفع موسسه خیریه کارآفرینان آرا شمیران و موسسه خیریه قلب سفید به فروش رسید.

 

قاب های آرزوهایتان را به واقعیت مبدل میکنیم…

نقطه ی اتصال مهربانی ها قلبهای سفیدی بود که آرزوهای رنگارنگ کودکان کار بر آن نقش بسته بود…
آرزوهایی که هرچند کوچک بودند اما اشتیاق رسیدن به آنها بزرگ و بی اندازه بود… و دستهای مهربان این اشتیاق را باور و برآورده خواهد کرد.

بدین منظورهر کدام  از افراد حاضر در مراسم، در زمینه فراهم آوردن آرزوهای این کودکان قدمی پرشور برداشته و نوید محقق کردن آن را با اثر انگشت خود تثبیت کردند.

ضمن قدردانی از حضور افراد بزرگ دل چون جناب آقای مهرداد محمدی( قهرمان  دومیدانی سابق کشور)، سرکارخانم زهره بحرالعلومی ، مدیریت بام لند، شرکت اینترنتی شاتل، نماوا، کتابخوان دیجیتال کتاب راه ، خیریه قلب سفید و آشپزخانه سلوا برای تمامی زحماتی که برای این ایونت کشیدند، از تمامی افرادی که در این مهم  با ما یک صدا بوده و مارا یاری کردند سپاسگزاریم.

 

 

 اشتغال حمایت شده، خدماتی است که به فرد کمک می‌کند تا کارهای رقابتی را که در یک محیط کار یکپارچه انجام می‌شود، به دست آورد. کارفرمایان به‌طور مستقیم به مشاغل مرتبط با نقاط قوت، منابع، توانایی‌ها و منافع خود پیوسته‌اند. علاوه‌براین، پشتیبانی‌های فردی برای برای یادگیری و حفظ شغل در دسترس افراد است. مددجویان متقاضی اشتغال جهت یافتن کار، حرفه‌آموزی و استعدادیابی به این واحد ارجاع داده می‌شوند.

مزایای اشتغال حمایت شده

 از مزایای اشتغال با استفاده از رویکرد اشتغال حمایت شده، می‌توان به ایجاد فرصت‌های شغلی و برابر برای تمام اقشار جامعه بر اساس محدودیت‌ها، علایق، استعدادها و توانمندی‌های فردی آنها، حرفه‌آموزی کارجویان و درنهایت اشتغال کارجویان و حمایت از آنها، حتی پس از اشتغال اشاره نمود. نکته قابل توجه در این روش این است که بر پایه‌ی کرامت و فردیت کارجویان بنا شده و به اصطلاح برای همه‌ی افراد نسخه‌ای واحد نمی‌پیچد.

یکی از بزرگ‌ترین رسالت‌های مؤسسه خیریه کارآفرینان آرا شمیران، این است که بعد از زمانی که مددجویان تحت پوشش آموزش‌های لازم و کاربردی را دریافت نمودند، آنها را در زمینه ایجاد شغل همراهی نموده و یا آنها را به کارفرمایان مورد اعتماد معرفی می‌نماید.

 

ارتباط انسانی، کلید موفقیت فردی و شغلی است

برای موفقیت در کارهایی که نیاز به گذراندن دوره‌های کارورزی دارند، ابتدا آنها را برای کارورزی معرفی نموده و سپس برای آنها کار ثابتی در نظر گرفته می‌شود.

در راستای انجام این رسالت بزرگ و مهم، در فصل تابستان تعداد 9 نفر از مددجویان جهت کارورزی به مراکز مختلف مانند کارگاه خیاطی، آموزشگاه آرایشگری و … ارجاع داده شده‌اند و به 6 نفر از آنها هزینه تامین مواد و وسایل مورد نیاز برای کارورزی پرداخت شده است.

همچنین تعداد 45 پیشنهاد شغلی به مددجویان داده شده است که تمامی این پیشنهادها براساس توانمندی‌ها، علایق، استعداد و آموزشی است که به مددجویان داده شده است و این مسیر حمایت تا 3سال بعد از شغل مددجو ادامه خواهد داشت.

 

 

آموزش های حمایت شده/موسسه خیریه آرا

 آموزش حمایت شده، اقدامات عملی و فردی برای کمک به جوانان و مددجویان تحت پوشش مؤسسه در جهت دستیابی به اهداف آموزشی خود می‌باشد. هدف از آموزش حمایت شده، جمع‌آوری منابع برای به حداکثر رساندن فرصت‌های آموزشی و در نتیجه اشتغال کارآمد، مفید و اقتصادی است.

اشتغال حمایت شده، خدماتی است که به فرد کمک می‌کند تا کارهای رقابتی را که در یک محیط کار یکپارچه انجام می‌شود، به دست آورد.

یکی از بزرگ‌ترین رسالت‌های مؤسسه خیریه آرا، آموزش و اشتغال حمایت شده برای جوانان تحت پوشش این مؤسسه است تا بتوانیم تمام مددجویانمان را از لحظه ورود تا زمانی که به تحصیل، اشتغال و استقلال می‌رسند همراهی کنیم.

در همین راستا، به معرفی یکی از جوانانمان که با روش اشتغال و آموزش حمایت شده به مرحله‌ی خوداشتغالی رسیده است می‌پردازیم.

 

 مددجو آقای ن.س، 24 ساله که یکی از اتباع، متاهل و بازمانده از تحصیل بود از چندین سال پیش به همراه خانواده خود به ایران مهاجرت کرده بود. این جوان جهت کمک به خانواده خود و برای تامین هزینه‌های زندگی، از همان ابتدا ترک تحصیل کرده و در یک کارگاه خیاطی مشغول به کار شده و در نتیجه به گروه بچه‌های کار پیوسته بود.

این مددجو در سال 1397 وارد مؤسسه خیریه کارآفرینان آرا شد که در بدو ورود و پس از تشکیل پرونده، مورد ارزیابی روانشناختی قرار گرفت. پس از بررسی‌های صورت گرفته و آزمون استعدادیابی؛ مددجو اظهار داشتند که علاقمند به ادامه تحصیل در رشته اتومکانیک و اخذ دیپلم در این رشته می‌باشند.  با کمک مؤسسه آرا، زمینه‌های لازم برای ادامه تحصیل ایشان و فراگیری حرفه مورد نظر فراهم گردید و این جوان توانست دوره‌های اتومکانیک را در آموزشگاه فنی‌وحرفه‌ای بگذراند و همزمان تحصیلات خود را نیز ادامه دهد. او همسو با این تلاش‌ها توانست با بهترین و بالاترین نمره مدرک اتومکانیک خود را دریافت کند.

پس از طی این مراحل، مؤسسه خیریه آرا، جهت فراهم نمودن زمینه اشتغال و استقلال مددجو به وی وام خوداشتغالی پرداخت نمود و ایشان به واسطه این وام توانست کارگاه خیاطی خود را راه‌اندازی کند تا بتواند تا زمان اخذ مدرک دیپلم و اشتغال در این حوزه، از این طریق امرار معاش کنند.

آرزوی ما این است که بتوانیم در این مسیر تمام جوانان و مددجویان تحت پوشش خود را به مرحله اشتغال و استقلال برسانیم.

 

 

توانایی‌‌های هوشی و شخصیتی

برای انتخاب یک شغل ابتدا باید به توانایی‌های هوشی خود که یک موضوع ضروری برای پشت‌سر گذاشتن کنکور و خواندن درس‌ها لازم می باشد، توجه کنیم.

در ابتدا فرد لازم است با اقتضاهای رشته تحصیلی را از نظر توانایی‌های ذهنی، شخصیتی، پشتکار و عوامل عاطفی باشد.

 

مشاوره-شغلی

هرگز نباید بچه‌ها را از نظر توانایی ذهنی محدود در نظر گرفت مگر آن‌که پایه‌های تحصیلی ضعیف باشد و نتوانند آن‌ها را برای قبولی در رشته موردنظر ارتقا دهند.

میتوانیم برای بررسی اقتضای شخصیتی و عاطفی شغلی و جمع‌آوری اطلاعات در این حیطه، به افرادی که در آن شغل مشغول به کار هستند و دارای تجربه کافی می باشند یا همچنین یک به روان‌شناس ماهر، مراجعه کرده و ویژگی‌های مربوط به شغل و مشکلات و ویژگی‌های عاطفی لازم برای موفقیت در آن شغل را مورد تحلیل‌ قرار داده و با ویژگی‌ها و شخصیت خود مقایسه کرد تا بتوانیم به نتایج ارزنده ای دست یابیم.

برای مهندس الکترونیک یا دندان‌پزشک یا داروساز یا وکیل‌ بودن، باید تا حدودی به عوامل شخصیتی که اقتضای هر شغلی است، توجه نمود.

برای  مثال: برای انتخاب شغل حسابداری، فرد باید دارای ویژگی درونگرا تمرکز فراوان باشد و ارتباط با مردم، نیاز اساسی این شغل باشد

البته در حیطه شغل پزشکی، روحیه مردمی زیاد ضروری می باشد.

همچنین روان‌شناسان باید مردم‌دوست باشند و مهارت‌های ارتباطی اجتماعی، ذهن خلاق و تحلیلگر داشته باشد.

در شغل وکالت خصوصیت اجتماعی ، صبور و دارابودن قدرت استدلال بالا اهمیت زیادی دارد.

بازارکار و اقتصاد

 

کسب درآمد برای تامین زندگی بخش مهمی از انگیزه تمام افراد در انتخاب شغل،  است.

جامعه به برخی رشته‌ها نیاز کمتری دارد و بازار کارشان کمتر است.

متاسفانه در جامعه ما گروهی از افراد از رونق بازارکار مطلع نیستند و فقط به‌دلیل علاقه یا عنوان یک رشته یا تلفیق این ۲، شغلی را انتخاب می‌کنند و بعد از مدتی که متوجه می‌شوند با توانایی‌هایی که به دست آورده‌اند نمی‌توانند درآمد کسب کنند و به تغییر شغل اقدام میکنند.

دیدگاه رویایی در انتخاب رشته تحصیلی به‌ خصوص در دوره نوجوانی، سبب می شود که در آینده فرد را در انتخاب شغل دچار بحران و پشیمانی کند.

در نظر گرفتن واقعیت‌ها و توجه به نیازهای جامعه قبل از انتخاب رشته‌ تحصیلی، اهمیت زیادی دارد.

معمولا جوامع هر ۱۰ سال دچار تغییراتی در میزان نیاز به شغل می‌شوند که باید به این نکته نیز توجه داشت.

مثلا در سال‌های ۶۴-۶۳ که کامپیوتر هنوز وارد ایران نشده بود، رشته کامپیوتر به‌طور تخصصی وجود نداشت. بعد از جنگ، نیاز به این رشته بالا رفت و فارغ‌التحصیلان آن در اوج بازار کار بودند.

بعد از ۱۱-۱۰ سال، فارغ‌التحصیلان رشته کامپیوتر فراوان شدند و شغل‌های مربوط به آن از رونق افتاد.

به‌طور نسبی فرد باید هنگام انتخاب رشته نه‌تنها به ویژگی‌های شخصیتی، ذهنی و عاطفی خود بلکه به بازارکار مربوط به رشته نیز توجه کند و با مشورت با افراد باتجربه که از هر ۲ بعد مطلع هستند، آینده شغلی خوبی برای خود رقم بزند.

انتخاب-شغل-مناسب

نقش آگاهی در زندگی

افراد زیادی به رشته خاصی علاقه دارند و از نظر شخصیتی هم مناسب آن هستند ولی توانایی قبول‌شدن در رشته مربوطه را در دانشگاه سراسری ندارند و به همین دلیل رشته دیگری را انتخاب می‌کنند.

درحالی‌که می‌توانند در دانشگاه آزاد در منطقه‌ای دور در رشته موردنظر خود تحصیل کنند اما این سختی را به‌خود نمی‌دهند. از نظر روان‌شناسان، این‌که فرد به‌خود سختی بدهد و در رشته موردعلاقه‌اش تحصیل کند، بهتر از این است که تا بعد از چند سال، بهداشت روانی‌اش مختل شود و از نظر معیشتی مشکل پیدا کند. متاسفانه هنوز بیشتر مردم بینش کافی به تحولات دنیا ندارند و به‌صورت تصادفی و احساسی تصمیم‌هایی می‌گیرند که چندان به صلاح نیست.

دنیا در اختیار کسانی است که آگاهی و قدرت پیش‌بینی دارند و گذران مراحل سنی و آینده را درنظر می‌گیرند.

آموزش های فنی و حرفه ای

لازم به ذکر می باشد آموزش‌های فنی وحرفه‌ای انجام فعالیت‌هایی است که می‌تواند فرد را برای احراز شغل حرفه کسب و کار آماده نماید یا کارایی و توانایی وی را در انجام آن افزایش دهد.

آموزش‌های فنی و حرفه‌ای با هدف انتقال مهارت‌های مختلف به فراگیران و نیز اشتغال فارغ‌التحصیلان این دوره‌ها از طریق مزدبگیری و خوداشتغالی توسط سازمان آموزش‌های فنی و حرفه‌ای پیگیری می‌شود.

شاید تاکنون کودکان یتیم و بی سرپرست و یا بدسرپرستی را دیده باشید که به دور از آغوش پر مهر مادر و نوازشهای ارزشمند پدر محتاج محبت از هر انسان نجیب و شرافتمندی هستند. کودکانی که بعضا در حسرت یک اخم و دعوای پدر و مادر نیز مانده اند اما دریغ از دعوای مادرانه و اخمی پدرانه که برای این کودکان بسیار شیرین و دوست داشتنی جلوه می کند! 


البته این کودکان و نوجوانان نمی خواهند مردم به آنها از روی ترحم محبت کنند همین که به آنها همانند یک انسان عادی نگاه و به آنها احترام گذاشته شود کافی است . اما برای کودکان زیر شش سال آنها کسانی هستند که واقعا به محبت و دوست داشته شدن عاشقانه نیاز دارند و این را هنگامی که در خانه های کودک و نوجوان بهزیستی می روید بیشتر می توانید درک و لمس کنید. 


ایام سال نو و تعطیلات نوروز تمام شد. اما چه میزان خود را سرزنش می کنیم که فراموش کرده ایم عده ای در شیرخوارگاهها و خانه های کودکان بی سرپرست به در نگاه کردند تا کسی بیاید و در تعطیلات عید با آنها هم صحبت شود. چه میزان خود را سرزنش می کنیم که کودک و نوجوان خود را سوار خودروی شخصی کرده ایم و به مسافرت برده ایم اما فراموش کرده ایم کودکان و نوجوانانی هم سن کودک و نوجوان خود ما به دلیل نداشتن سرپرست و قیم به حکم دادگاه به مراکز نگهداری از کودکان بی سرپرست سپرده شدند.

 
دیدن انسان هایی که در حال رنج کشیدن هستند احساسات آدمی را جریحه دار می سازد این انسان ها می توانند کودکان بی سرپرستی باشند که دست تقدیر و حوادث و یا بیماریهای شدید پدر و مادر اعتیاد پدر و مادر و یا خودخواهی های نفسانی آنها که در نهایت به طلاق انجامیده آنها را به چنین روزی انداخته است .

برخورد با چنین کودکان معصومی در سخت ترین شرایط زندگی نیز حس نوع دوستی و انسان دوستی و همیاری را در دل ها برمی انگیزاند و انسان را به فکر فرو می برد. آنگاه هرگاه قصد مسافرت با خانواده در نظرتان قرار می گیرد نمی توانید از چنین کودکانی غافل شوید و دستی آسمانی شما را به سوی آنها هم می کشاند که به طریقی هر نوع که خود می دانید از رنج عاطفی این کودکان کم نمایید. 


در نظر بگیرید یک کودک سه ـ چهار ساله بدون پشتوانه عاطفی و حتی مادی پدر و مادر در وانفسای دنیای ماشین و آهن و فولاد و مشکلات اقتصادی و اجتماعی چه می تواند بکند آیا گناه پدر و مادری پر اشتباه را او باید به تنهایی تحمل کند کودکی که نیازمند عواطف پاک انسانی است که هر پدر و مادری با صداقت در اختیار فرزندش قرار می دهد. 
اما انگار سرنوشت برخی دیگر از این کودکان را به دست حادثی تلخ می سپارد که خودشان نقشی در بروز آن نداشتند و همین بیگناهی آنها بیشتر از هر چیز دیگر آتش به دل انسانهای نوعدوست می اندازد که سعی می کنند تا حدودی آلام وجودی آنها را فرونشانند. 


البته این کودکان هم می دانند سرنوشت و تقدیر برای آنها چنین رقم خورده تا عبرتی برای سایر پدران و مادران باشند و همین که در آموزش انسان ها نقشی سخت برعهده گرفته اند خداوند هم قدردان شایسته ای برای آنها خواهد بود همچنانکه پیامبر ما محمد مصطفی (ص ) هم در کودکی گرد یتیمی و بی مادری بر چهره اش نشسته بود و اما چون خداوند می خواست او را برای همه عالمیان قرار دهد او را به این آزمون بزرگ امتحان کرد. 


اما در این سوی ماجرا در کشور ما انسان های باکرامت و بزرگوار فراوانی هم هستند که مصرانه و در عین گمنامی و فقط برای رضای خالق خود به زیباترین شکلی برای خدمت به نیازمندان تلاش می کنند مردان و زنان بزرگی که حتی در لباس مددکار و دوست سعی می کنند در تامین نیازهای عاطفی و مادی کودکان بی سرپرست مشارکت کنند. 


اشتباه نکنیم هر یتیمی بی سرپرست نیست یتیمی درد بزرگی است اما همین که در خانه پدری یا مادر یا مادربزرگ و پدر بزرگ یا حتی فامیلهای نسبی زندگی می کنند و زندگی آنها هم با سهم وارثی که برای آنها باقی مانده می گذرد.

ولی کودکان بی سرپرست کسانی هستند که هیچ جا و مکانی و کسی را برای زندگی ندارند و تنها هستند و این تنهایی را با کودکان همانند خود در خانه های کودک بهزیستی می گذرانند. 
در این میان عده ای از انسان های نوعدوست حتی سرپرستی موقت و دائم این کودکان را برعهده می گیرند و آنها را به خانه خود می برند و در کنار فرزندان خود نگهداری می کنند و یا افراد دیگری که از داشتن نعمت فرزند محروم هستند آنها را به فرزند خواندگی قبول می کنند. اما عده ای دیگر که چنین شرایطی برای آنها مقدور نیست ساعاتی از روز خود را به شیرخوارگاه ها یا خانه های کودک بهزیستی می رسانند با کودکان بی سرپرست همراه می شوند. 
« بسیاری از مردم می دانند که در شیرخوارگاهها و خانه های کودک از بی سرپرستان نگهداری می شود اما بعضی از آنها فراموش کرده اند که می توانند با ایجاد رابطه عاطفی با یکی از این کودکان آنها را به آینده ای شیرین امیدوار کنند حرفهای آنها را بشنوند و در تربیت انسانی که می تواند آینده را هم به درستی بسازد نقش داشته باشند. » 


حرف های بالا سخنان خانم مرادی است که هر هفته در دو نوبت خود را به یکی از خانه های کودک می رساند و به کمک مددکاران می رود و کودکی او را به نام مادر خود صدا می زند. او می گوید : « متاسفانه بعضی ها فکر می کنند در اینجا بچه های شرور و اصلاح و تربیت نگهداری می شوند در حالیکه این افراد اندکی از وضعیت کودکان بی سرپرست یا بدسرپرست آگاه نیستند کودکان معصوم در این مکان بیش از هر چیز به محبت نیاز دارند.

محبتی که می تواند در قالب یک بسته شیرینی و شکلات و بستنی هم ابراز شود. » 
به راستی چرا برخی از افراد در جامعه ما نمی خواهند و شاید هم نمی دانند که فقط برای خود نیستند و لازم است لحظاتی هم خود را در حضور نیازمندان ببینند نمی توان منکر این حقیقت شد که بسیاری از مشکلات کلاهبرداریها و اختلاس ها فاصله های طبقاتی و ثروت اندوزی بی حد و قواره و حتی قتل و غارت به قیمت به دست آوردن پول ناشی از همین ضعف است که آدمها فقط خودشان را می بینند. فقط به فکر مشکلات اقتصادی و رفاهی خودشان هستند. 
در کنار این ضعفهای اخلاقی موجود در جامعه ضعف های قانونی هم وجود دارد که اجازه نمی دهد آنهایی که علاقمند هم هستند بتوانند این کودکان را به سرپرستی بپذیرند موانعی که برخی شرعی هستند که فقه پویای شیعی که سالهاست موفق به تشکیل حکومت هم شده راه حلی برای آنها پیدا کند. 


آقای حمیدرضا الوند سرپرست دفتر امور شبه خانواده سازمان بهزیستی هم درباره دایره فعالیت و هم درباره مشکلات موجود در بخش نگهداری و اعطا سرپرستی و فرزند خواندگی این کودکان می گوید : دفتر امور شبه خانواده مسئولیت مراقبت شبانه روزی همه کودکانی را به عهده دارد که به صورت دائم یا موقت سرپرست قانونی خود را از دست داده اند و براساس حکم مراجع حقوقی و قضایی مسئولیت حضانت و نگهداری و تعیین تکلیف وضعیت آنها به سازمان بهزیستی و اختصاصا دفتر امور شبه خانواده سپرده می شود. 


وی ادامه می دهد : دائم یا موقت نشان می دهد این کودکان دو گروه هستند اول کسانی که پدر و مادر و جد پدری خود را از دست داده اند و در قید حیات نیستند و یا اینکه پدر مادر و جد پدری آنها در قید حیات هستند اما براساس مصادیق مندرج در قانون صلاحیت نگهداری فرزند خود را برای مدت زمان مشخص از دست دادند. همه اینها در قالب کودکان فاقد سرپرست موثر و قانونی قلمداد می کنیم . 


الوند می گوید : برنامه های کلان ما برای ساماندهی این کودکان حول دو محور است اول گروهی که با اولویت بالاتری هستند ساماندهی این کودکان درون خانواده های جایگزین مناسب تحت عنوان خانواده های امین و دوم ساماندهی و نگهداری از این کودکان در خانه های کودکان و نوجوانان که به تعبیر عام مراکز شبانه روزی است . 


وی می افزاید : اکنون حدود 21 هزار نفر تحت پوشش خدمات مستمر بهزیستی در سراسر کشور قرار دارند یعنی هزینه های آنها پرداخت می شود از این 21 هزار نفر حدود 11 هزار و 500 نفر به خانواده های امین سپرده شدند که سرپرستی آنها را براساس قانون حمایت از کودکان بی سرپرست مصوب 29 اسفند 1353 که هنوز ملاک عمل ما هست و ماده 1187 قانون مدنی خانواده که اجازه می دهد که برای متقاضیان کودکان بی سرپرست کلمه امین موقت صادر شود سرپرستی آنها را به خانواده های واجد شرایط که اعضا و خویشاوندان و فامیل خانواده در اولویت هستند واگذار می کنیم . 


وی می گوید : 9500 نفر از فرزندان در حدود 477 خانه کودک و نوجوان که تفکیک سنی و جنسی هم شده اند با نظارت و اجرای دستگاه دولتی نگهداری می شوند ضمن آنکه مدیریت حدود 75 درصد خانه ها به جز شیرخوارگاهها براساس اصل 44 قانون اساسی به صورت غیردولتی ولی تحت نظارت بهزیستی و طبق ضوابط و استانداردهای قانونی انجام می شود.

 
وی درباره سرانه هر کودک و نوجوان می گوید : در خانه های غیردولتی دولت ماهیانه بابت نگهداری هر بچه حدود 100 هزار تومان پرداخت می کند در حالیکه هزینه نگهداری یک کودک در خانه ها از 450 هزار تومان است در حالیکه دولت فقط یک چهارم آن را پرداخت می کند که مابقی آن توسط همان خانه ها و مشارکت مردم و خیرین با حفظ حرمت و کرامت بچه ها تامین می گردد. 


الوند ادامه می دهد : بابت نگهداری آن 11 هزار و 500 نفری که در خانه های مردم نگهداری می شوند هم دولت ماهیانه 50 هزار تومان به خانواده پرداخت می کند اما همه خدمات شامل هزینه های تحصیل تا مقاطع تحصیلی دانشگاه و حتی دکترا اگر در هر دانشگاهی هم تحصیل کنند دولت هزینه های آنها را به طور کامل پرداخت می کند. اما نمی توانیم فراموش کنیم که هزینه های این بچه ها در خانه های مردم هم حداقل 150 هزار تومان است . 


وی می افزاید : خانه های کودک و نوجوان و شیرخوارگاههای سازمان بهزیستی هر ساله حدود 2200 نفر ورودی و بین 1850 تا 2000 نفر خروجی دارد. خروجی ها افرادی هستند که یا به فرزند خواندگی می روند و یا تشکیل زندگی مستقل می دهند و از نوجوانی خارج می شوند و به سن استقلال می رسند. و حتی ازدواج می کنند و عده ای هم به صورت امین موقت به خانواده ها سپرده می شوند. 


وی درباره بچه های بدسرپرست می گوید : این کودکان شامل افرادی هستند که پدر مادر یا هر دوی آنها دچار فساد اخلاقی هستند و دادگاه صلاحیت نگهداری بچه ها را از آنها سلب کرده است . پدر مادر یا جد پدری آنها هر سه زندانی هستند و در کنار بچه زندگی نمی کنند پدر مادر یا هر دوی آنها دچار بیماری صعب العلاجی باشند که نگهداری بچه ها در کنار پدر و مادر بهداشت جسمانی و روانی کودکان را تهدید کند اشتهار به مواد اعتیادآور یا مضر به تایید دادگاه که موقعیت اخلاقی و اجتماعی و جسمی بچه ها را به خطر بیندازد و یا هر موردی که به تشخیص دادگاه و موارد مندرج در ماده 1173 قانون مدنی خانواده که مصادیق رد صلاحیت خانواده را برشمرده است . 


وی ادامه می دهد : در حال حاضر 87 درصد کودکان مستقر در خانه های کودک بدسرپرست محسوب می شوند که پدر مادر یا جد پدری آنها زنده است و صلاحیت تربیت و نگهداری را از دست داده اند و 13 درصد باقیمانده افرادی هستند که پدر مادر یا جد پدری آنها در قید حیات نیستند یا تلاش های ما برای شناسایی آنها به نتیجه نرسیده است . 
آقای الوند درباره مولفه های مربوط به شرایط فرزندخواندگی هم می گوید : بحث مهمی که در این میان وجود دارد مشکلات قانونی برای فرزند خواندگی کودکان بدسرپرست است که پدر و مادر یا جد پدری آنها شناخته شده هستند و قانون تنها اجازه فرزند خواندگی را برای 13 درصد از این کودکان و نوجوانان صادر کرده است و برای بقیه 87 درصد به دلایل قانونی اجازه فرزندخواندگی دائم به آنها داده نمی شود. 


سرپرست دفتر مراکز شبه خانواده سازمان بهزیستی می افزاید : موضوع خانواده های امین موقت در کشور ما دارای مشکلات فرهنگی است زیرا خانواده ها صرفا یا تملک فرزند تمایل به نگهداری از این کودکان دارند و چون کار فرهنگی نیازمند کار مستمر است زمانبر و سخت است . 


آقای الوند می گوید : مشکلات قانونی هم در این زمینه هنوز وجود دارد که برای مواد قانونی در محاکم قضایی احکام دوگانه صادر می شود تا حدی که بسیاری از قضات ما معتقدند ماده 1173 برای امین اموال و قیم اموال است و برای فرزند اصلا مصداق ندارد در حالیکه بسیاری از قضات هم با استناد به این ماده قانونی رای صادر کردند چون هردو بخش قابل استناد در این ماده وجود دارد. 
وی می افزاید : درباره سرپرستی کودکان هنوز درباره سئوالات شرعی پاسخ قطعی دریافت نکردیم زیرا در نظام اسلامی اصلا فرزند خوانده نداریم و آنچه که هست سرپرستی است . به همین دلیل فقهای ما کمتر به موضوع بسیار مهم فرزندخواندگی و تحولات مربوط به کودکان بی سرپرست کمتر پرداختیم .

در حالیکه در بحث مربوط به فرزند خانوادگی هویت خانوادگی کودک تغییر می کند و به خانواده کودک پذیر تعلق خواهد گرفت در حالیکه سرپرستی موقت کودک واجد شرایط با حفظ هویت خانوادگی گذشته سرپرستی و نگهداری او به یک خانواده سپرده می شود. به همین دلیل بسیاری از خانواده ها علیرغم میل به فرزند خواندگی اقدامی در این زمینه انجام نمی دهند. که در این بخش علمای حوزه لازم است وارد شوند و مشکلات این بخش از نظام خانواده را حل نمایند. 


وی موضوع محرمیت را هم یکی دیگر از مسایل موجود در فرزندخواندگی و حضانت اعلام می کند و می افزاید : مردم باید نسبت به دستورات دینی درباره محرمیت آشنا باشند تا شرایطی همچون شرایط کنونی پدید نیاید که عمده تقاضا برای کودکان و نوجوانان دختر برای فرزند خواندگی وجود دارد. 


آقای الوند می افزاید : پس از 35 سال قانون کودکان بی سرپرست در مجلس در 28 مهرماه سال گذشته بازنگری شد که هنوز در اختیار شورای نگهبان است در حالیکه در صدر اسلام هم حضرت علی (ع ) که پسر عموی پیامبر(ص ) بودند با نام سرپرستی در خانه پیامبر(ص ) زندگی می کردند و حضرت خدیجه (س ) هم بودند. که امیدواریم با تصویب آن مشکلات فراوان این بخش سامان یابد. 


وی گفت : با تایید این قانون در شورای محترم نگهبان 50 درصد از کودکان خانه های بهزیستی می توانند به خانواده های متقاضی تحویل شوند تا با صیانت از تربیت اسلامی و ایرانی به بنیان خانواده ها هم کمک کنند و اجازه دهند این کودکان هم از محیط امن خانواده بهره مند شوند. 
به هرحال نباید فراموش کنیم که اگر هر قدر هم شرایط برای کودکان در مراکز بهزیستی فراهم باشد و یا به ناچار از افراد نوعدوست بخواهیم برای تامین امنیت عاطفی آنها به ملاقاتشان بروند باز هم کودکانی که در مراکز شبانه روزی بهزیستی رشد می کنند در بزرگسالی دچار مشکلات عاطفی بسیاری خواهد بود که بخشی از آن خارج از اراده افراد به آینده آنها هم نفوذ خواهد کرد. انسان اجتماعی ترین موجود هستی هیچ جایی را بهتر از کانون خانواده برای به آرامش رسیدن عاطفی نمی شناسد پس علاوه بر تقویت بنیان های اعتقادی و اخلاقی برای کاهش آسیب های اجتماعی باید برای موارد محدود کودکان بی سرپرست و بدسرپرست قوانین راحت تری را برای حفظ کرامت فرد و خانواده ایجاد کرد. 
کودکان و نوجوانان بی سرپرست یابد سرپرستی که سالها در مراکز بهزیستی زندگی کرده اند بعضا در حسرت یک اخم و دعوای پدرانه و مادرانه به سر می برند اخم و دعوایی که برای این کودکان شیرین و دوست داشتنی جلوه می کند.

 
برخورد با کودکان مستقر در خانه های شبانه روزی احساسات آدمی را جریحه دار می سازد کودکان و نوجوانانی که دست تقدیر و حوادث و یا بیماریهای جسمی و روحی پدر و مادر اعتیاد اولیا و یا خودخواهی های نفسانی پدر و مادر که در نهایت منجر به طلاق و نابودی خانواده شده آنها را به چنین روزی انداخته است.

 
هر یتیمی بی سرپرست نیست . یتیمی درد بزرگ است اما اگر کودکی در کنار مادر پدر بزرگ یا مادر بزرگ باشد می تواند به زندگی عادی خود ادامه دهد. درد بزرگتر آن است که کسی نباشد تا سرپرستی کودک دو ـ سه ساله بدون پشتوانه عاطفی و مادی را برعهده بگیرد. 
خانم مرادی همیار کودک : بسیاری از مردم می دانند که در شیرخوارگاهها و خانه های کودک از بی سرپرستان نگهداری می شود اما بسیاری از آنها فراموش می کنند که می توانند با ایجاد رابطه عاطفی با یکی از این کودکان آنها را به زندگی امیدوار سازند و در تربیت آنها بکوشند .


آقای حمیدرضا الوند سرپرست دفتر امور شبه خانواده سازمان بهزیستی : بسیاری از مشکلات عدم واگذاری کودکان بی سرپرست و بدسرپرست به خانواده ها ریشه های قانونی دارد که امیدواریم شورای محترم نگهبان با تایید اصلاحیه قانون فرزند خواندگی 50 درصد مشکلات موجود را حل نمایند.

 
به دلایل مشکلات قانونی که هنوز اصلاح نشده 87 درصد از کودکان مستقر در خانه های بهزیستی نمی توانند مجوز فرزندخواندگی را دریافت کنند درحالیکه تقاضا برای پذیرش آنها از سوی برخی از خانواده های فاقد فرزند وجود دارد. 
مجید زندی 

اشتغال

نقش اشتغال در پویایی زندگی انسان انکار ناپذیر است و می توان آن را کانون ارتباطات انسان و اجتماع تلقی کرد. در جهت این پویایی بی تردید زنان به عنوان نیمی از جمعیت، تاثیر مستقیم در توسعه جامعه دارند. در جامعه ای که مشارکت زنان در زمینه اشتغال و فعالیت های اقتصادی بیشتر باشد، رفاه اجتماعی نیز بیشتر خواهد بود.

یکی از زمینه های مهم فعالیت اقتصادی زنان مشاغل خانگی می باشد. مشاغل خانگی به عنوان نوعی کسب و کار که با حضور اعضای خانواده در منزل و در قالب یک طرح کسب و کار مجاز، بدون مزاحمت و ایجاد اخلال در آرامش واحدهای مسکونی همجوار شکل می گیرد، تعریف می شود و به عنوان راهکاری مهم برای ایجاد اشتغال و درآمد در سراسر جهان به شمار می رود.

مشاغل خانگی به منزله راه حلی متناسب با شرایط زندگی فردی و اجتماعی زنان می تواند باعث ارتقا وضعیت معیشت آنان شود؛ به طوری که اکثر صاحبان کسب و کار های خانگی بر این باورند که کار کردن در خانه، کیفیت زندگی آنها را بهبود می بخشد. بنابراین، مشاغل خانگی می توانند به منزله راهکاری مناسب به منظور توسعه اشتغال های خرد و متوسط برای جمعیت وسیعی از زنان محسوب شوند که مهارت کافی در انجام دادن برخی از کارها را دارند ولی به دلیل شرایط خاص اشتغال در کارگاه ها و محدودیت اشتغال نمی توانند جذب بازار شوند.

تعریف مشاغل خانگیآن دسته از فعالیت هایی که توسط عضو یا اعضای خانواده در فضایی مسکونی در قالب یک طرح کسب و کار انجام می‌گیرد و منجر به تولید خدمات و یا کالاهای قابل عرضه به بازارهای خارج از محیط مسکونی می گردد.

مبادرت به کسب و کار خانگی توسط کارکنان خانگی با شرایط زیر امکان پذیر است :

  • انجام کار صرفاً توسط اعضای خانواده در واحد مسکونی
  • تناسب حجم تولید با شرایط و فضای واحد مسکونی
  • عدم ایجاد الودگی های زیست محیطی، صوتی و بصری و رعایت کامل حقوق همسایگان
  • عرضه و فروش محصولات در خارج محیط مسکونی
  • عدم تردد غیر متناسب با فضای محل سکونت به ویژه در مجتمع های مسکونی
  • مجاز بودن و تناسب شغل با محیط مسکونی

خانگی به منظور دستیابی به مقاصد زیر انجام می گیرد:

  • شناسایی و توسعه ظرفیت های کسب و کار خانگی در جهت توسعه فرصت های شغلی
  • ایجاد توازن بین مسئولیت خانوادگی و اشتغال اعضای خانواده
  • کاهش هزینه های تولید و خدمات برای حضور فعال و مستمر در بازار رقابت
  • افزایش بهره وری سرمایه و صرفه جویی در هزینه های جانبی اشتغال و افزایش درآمد خانواده
  • ارتقاء مدیریت کسب و کار خانگی از طریق پیوند با بنگاه های بالا دستی و اتحادیه ها، تعاونی ها و صنوف

افراد تحت پوششافرادی که متقاضی انجام فعالیت تحت پوشش پشتیبان می باشند.

مستقل ( خوداشتغالی )نوعی اشتغال است که فرد می تواند با اتکاء به توان شخصی، خلاقیت و ابتکار، به شکل خویش فرمایی به فعالیتهای تولیدی و خدماتی بپردازد که در نتیجه منجر به کسب در آمد و ایجاد فضای کسب و کارمی شود.

کسب و کار مجازیکسب و کاری است که در آن از اینترنت جهت انجام تبلیغات و فروش کالا و ارائه خدمات استفاده می گردد.

تعریف پشتیبانمنظور اشخاص حقیقی یا حقوقی هستند که مسئولیت حمایت از تعدادی شاغلین خانگی را در کل فرآیند تولید و ارائه خدمات، طراحی، نوآوری، بسته بندی، بازاریابی و فروش به عهده بگیرند.انتخاب پشتیبان

  • منظور اشخاص حقیقی یا حقوقی هستند که مسؤلیت حمایت از تعدادی از شاغلین خانگی را در کل فرایند تولید و ارائه خدمات اعم از آموزش، تهیه و توزیع مواد اولیه و ابزار کار، مشاوره، بسته بندی، بازاریابی و فروش به عهده بگیرند.
  • بررسی و اطمینان از داشتن مهارت، تجربه لازم، اهلیت فرد توسط دستگاه های اجرایی ( داشتن حداقل پنج سال سابقه کاری، ارائه گواهی آموزش و مهارت، تأمین سرمایه در گردش، داشتن توانایی مدیریت)
  • بررسی دقیق طرح پیشنهادی توسط دستگاه های اجرایی
  • نظارت بر تنظیم قرارداد میان پشتیبان و شاغلین تحت پوشش
  • بازدید از منازل مسکونی محل اجرای طرح توسط پشتیبان و دستگاه اجرایی به صورت موردی

تعهدات پشتیبان

  • ارائه آموزش های لازم
  • تهیه و تأمین مواد اولیه و ابزار کار
  • مشاوره
  • تامین امکان بسته بندی محصول
  • بازاریابی و فروش محصول
  • نظارت بر فرآیند تولید
  • رعایت نکات ایمنی و بهداشت
  • پرداخت به موقع مبلغ قرارداد
  • اخذ مجوز های مربوطه از مراجع ذی ربط
  • فراهم کردن زمینه مناسب جهت اخذ تسهیلات مالی و وام

 

جای کودک خیابان نیست…

به گزارش ایسنا، ۲۲ خرداد ماه یا ۱۲ ژوئن روز جهانی مبارزه با کار کودک است. روزی که تلاش می‌کند این نکته را بر اساس ماده ۳۲ پیمان جهانی حقوق کودک یادآور شود که کودکان باید در برابر هر کاری که رشد و سلامت‌ شان را تهدید می‌کند حمایت شوند و دولت‌ها باید حداقل سن کار و شرایط کار کودکان را مشخص کنند.


بر اساس گزارش‌های سازمان جهانی کار در سپتامبر ۲۰۱۷، ۱۵۲ میلیون کودک در سنین ۵ تا ۱۷ سال یا تقریبا از هر ۱۰ کودک یکی از آن‌ها ناگزیر به تحمل کار اجباری هستند.

اگر چه آمارهای این سازمان حاکی از کاهش کار اجباری کودکان از سال ۲۰۰۰ است، اما روند کاهش این پدیده بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ میلادی با کندی همراه بوده است اگر چه ۱۲۱ میلیون کودک تا سال ۲۰۲۵ میلادی همچنان درگیر کار اجباری خواهند بود.

به همین مناسبت خبرگزاری ایسنا ضمن بررسی وضعیت کودکان کار در ایران، به گفت‌و گو با مدیر کل دفتر امور اسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور و یکی از فعالان حقوق کودک پرداخته تا ابعاد گوناگون این پدیده را در ایران بررسی کند.

کودکان کار؛ منبع کسب درآمد خانواده

رضا جعفری، رییس اورژانس اجتماعی و مدیر کل دفتر امور اسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور درگفت وگو با ایسنا، معتقد است که کودکان کار خیابان، کودکانی هستند که بدون حضور موثر سرپرست یا مراقب در خیابان به مشاغل رده پایین اشتغال دارند و انگیزه آنها کسب درآمد است.
به گفته او بررسی‌ها نشان می‌دهد اولین عاملی که باعث گرایش کودکان کار به خیابان می‌شود این است که آنها دچار فقر معیشتیی هستند و این کودکان به نوعی منبع کسب درآمد خانواده محسوب می‌شوند.

جعفری با بیان اینکه عمدتا دو گروه کودکان کار خیابان وجود دارند که شامل «کودکان خیابان» و «کودکان خیابانی» هستند، گفت: کودکان خیابانی کسانی هستند که خیابان را به عنوان محل کارشان انتخاب می‌کنند اما معمولا ارتباط‌شان با خانواده قطع نیست و حتی اگر به شکل مستمر و منظم به خانه رجوع نکنند اما با این حال معمولا پس از مدتی به خانه‌شان می‌روند اما کودکان خیابان، کودکانی هستند که محل کار و زندگی‌شان خیابان است.

۹۵ درصد کودکان کار تهران بعد از کار به خانه خودشان برمی‌گردند مدیر کل دفتر امور اسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه بررسی‌ها و پژوهش‌ها نشان می‌دهد که در استان تهران ۹۵.۴ درصد از کودکان بعد از کار در خیابان به خانه خودشان بر می‌گردند، تصریح کرد: این مساله نکته مثبتی است چرا که وقتی این کودکان به خانه بر می‌گردند یعنی هنوز ارتباط عاطفی‌شان با خانواده برقرار است و نظارتی هر چند نیم بند روی این کودکان وجود دارد. این مساله باعث کنترل نسبی و کاهش انحرافات و آسیب‌های اجتماعی در این گروه می شود.

نگهداری کودکان کار در مراکز شبانه‌روزی و میان‌مدت بهزیستی 

جعفری درباره خدماتی که از سوی بهزیستی به این افراد ارائه می شود، گفت: دو نوع خدمت از سوی سازمان بهزیستی به این کودکان ارائه می‌شود؛ اولین مورد مربوط به مراکز شبانه‌روزی است که محل نگهداری کودکان خیابانی است و تقریبا در همه استان‌های کشور این مرکز وجود دارد. مدت زمان نگهداری موقت این کودکان ۲۱ روز با مدت زمان تمدید ۴۵ روزه است که در این مراکز اقدامات مددکاری برای این کودکان انجام می‌شود.

همچنین در صورت وجود مشکلاتی در خانواده مانند اعتیاد یا نیاز مالی تلاش می‌شود تا به رفع آنها زمینه بازگشت کودکان به خانواده فراهم ‌شود اما اگر به هر دلیلی امکان بازگشت این کودکان به خانواده وجود نداشت در مراکز اقامتی میان مدت و بلند مدت نگهداری می شوند.

مدل دیگر ارائه خدمات به جامعه هدف،مراکز روزانه آموزشی حمایتی کودک و خانواده است این مراکز که به تازگی آغاز به کار کرده‌اند شامل ۴۷ مرکز در تعداد زیادی از استانهاست.

به گفته وی بررسی‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از کودکان نیازمند نگهداری شبانه‌روزی نیستند و به دلیل فقر معیشتی خانواده‌شان مجبور به کار کردن در خیابان‌ها هستند.

توزیع بسته‌های حمایتی بین کودکان کار 

جعفری ادامه داد: همین دلیل تلاش شده تا نکته تمرکزمان را بر روی توانمندسازی خانواده قرار دهیم چرا که با توانمند شدن خانواده میزان آسیب‌های اجتماعی کاهش می‌یابد. در حال حاضر در تهران نزدیک به ۱۸ مرکز مشغول به فعالیت هستند که خدمات متنوعی در این مراکز روزانه به کودکان ارائه می‌شود که شامل خدمات بهداشتی و درمانی، آموزشی،‌فرهنگی و هنری، آموزش مهارت‌های زندگی و … است.

همچنین بسته‌های حمایتی برای کودکان نیازمند پیش‌بینی شده است که با استفاده از مشارکت‌های مردمی تهیه و توزیع می‌شود. اگرچه آسیب‌ها در این حوزه بسیار زیاد هستند اما منابع سازمان بهزیستی نیز بسیار محدود است.تعداد پسران کار دو برابر دختران است

حدود ۶۸ درصد کودکان کار ایرانی نیستند

جعفری با بیان اینکه بر حسب مطالعه انجام شده بر روی نمونه ۵۰۰ نفر در استان تهران، نزدیک به ۳۰.۵ درصد از کودکان کار و خیابان دختر بوده و ۶۹.۵ درصد از آنها پسر هستند. گفت: این آمار نشان می‌دهد نسبت پسران به دختران دو برابر است.

همچنین یکی از معضلات ما در تهران و در مواجهه با کودکان کار،‌ اتباع خارجی است. ۶۳.۷ درصد از این کودکان اتباع افغانه و حدود چهار درصد از آنها تبعه پاکستان هستند. تنها نزدیک به ۳۶ درصد از این کودکان ایرانی هستند که در مراکز پذیرش شده و خدمات دریافت می‌کنند.

تنها ۱۵ درصد از کودکان کار برای چندمین بار در مراکز بهزیستی پذیرش می‌شوند رییس اورژانس اجتماعی اضافه کرد: همچین طبق آمارهای ما ۸۵ درصد از این کودکان برای اولین بار پذیرش شده‌اند و ۱۵ درصد از آنها برای بار دوم و سوم به مراکز تحویل می‌شوند.

تلاش سازمان بهزیستی بعد از پذیرش این کودکان، توانمندسازی خانواده و بازگشت پایدار این گروه از کودکان است. انتظار این است که با حمایتهای انجام گرفته،شاهد کاهش حضور کودکان در خیابان باشیم.

به گفته وی این در حالیست که مشاهده می شود تعدادی از این کودکان بعد از ترخیص دوباره در خیابان مشغول به کار می‌شوند و در این باره با خلاء قانونی و حقوقی مواجه هستیم چرا که هیچ الزامی وجود ندارد که خانواده‌ها کودکان را در خانه نگهداری کنند و عمدتا کودکان مذکور ابزار کار خانواده‌شان هستند.

کار کودک، نوعی کودک‌آزاری است

جعفری حضور کودکان خیابانی را فی‌نفسه نوعی کودک‌آزاری دانست و به ایسنا گفت: چرا که آنها به جای آنکه زمان‌شان را در کنار خانواده صرف کنند، تفریح کنند و آموزش ببینند، زندگی‌شان را در خیابان می‌گذارند.

۵۲ درصد کودکان کار ۴ تا ۸ ساعت در خیابان حضور داشته و کار می‌کنند

وی درباره ساعات حضور این کودکان در خیابان نیز گفت: نتایج بررسی‌های بهزیستی نشان می‌دهد  ۳۳.۸ درصد از این کودکان بین یک تا چهار ساعت در خیابان مشغول به کار هستند. ۵۲.۱ درصد از آنها بین چهار تا هشت ساعت و ۱۳ درصد از آنها بیش از هشت ساعت در خیابان به سر می‌برند.

درهمین راستا یکی از رویکردهای سازمان بهزیستی، کاهش آسیب برای این کودکان است؛ هر چقدر بتوانیم ساعات حضورشان در خیابان‌ها را کاهش دهیم به همان میزان با آسیب‌های اجتماعی کمتری مواجه می‌شوند.

سابقه خشونت ۷۳ درصد کودکان کار در خیابان 

وی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان اینکه کودکان کار و خیابان عمدتا هم در خانواده و هم در خیابان مورد خشونت قرار می گیرند اظهار کرد: بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود ۷۳ درصد از کودکان در خیابان سابقه خشونت دارند؛ این خشونت شامل ابعاد مختلف جسمی و غیرجسمی مثل تحقیر، تمسخر، برچسب‌زنی و … است.

۶۳ درصد کودکان کار دستفروشی و ۶ درصد ضایعات جمع می‌کنند 

والدین ۲۴ درصد این کودکان بیمار و ۳۱ درصد بیکارند

رییس اورژانس اجتماعی ادامه داد: اگرچه برخی از شهروندان نگاه حمایتی نسبت به این کودکان دارند اما این نگاه گاهی با نگاه ترحم‌آمیز ترکیب می‌شود، هر چند شاهد برخوردهای قهری با این کودکان هستیم. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود ۶۳ درصد از این کودکان دست‌فروشی می‌کنند، حدود ۷ درصد از آنها به شغل پادویی به ویژه منطقه بازار مشغول هستند.

همچنین ۶ درصد از آنها به جمع‌آوری ضایعات و زباله‌گردی می پردازند. بدیهی است این گروه از کارها به دور از شان کودکان و آسیب‌زننده به رشد و شکل‌گیری هویت آنها هستند.

جعفری افزود: همچنین پژوهش‌ها نشان می‌دهد ۲۳ درصد از این کودکان تحت پوشش نهادهای حمایتی قرار دارند. ۲۴ درصد از والدین این کودکان به لحاظ جسمانی دچار بیماری‌های مزمن هستند که یکی از دلایل آنکه کودکان مجبور هستند کمک هزینه خانواده‌شان شوند مساله بیماری جسمی والدین است. ۶۷ درصد از والدین این کودکان بی‌سواد هستند هر چه تحصیلات آنها پایین‌تر باشد به همان نسبت نمی‌توانند مشاغل خوب و آبرومند داشته باشند و درآمد آنها کاهش پیدا می‌کند.

حدود ۵۰ درصد کودکان کار خارجی کارت اقامت ندارند 

سکونتگاه‌های غیررسمی؛ محل زندگی نیمی از کودکان کار 

به گفته وی؛ ۴۹.۵ درصد از کودکانی که اتباع خارجی هستند کارت اقامت معتبر ندارند و به صورت غیرمجاز در ایران مشغول به فعالیتند. انگیزه اول این افراد نیاز مالی است و اگر بتوانیم نیاز مالی آنها را به هر ترتیب از طریق بهزیستی یا نهادهای حمایتی دیگر دنبال کنیم این میزان کاهش پیدا می‌کند.

۳۱ درصد از سرپرستان خانواده‌های این کودکان بیکار هستند و محل سکونت ۵۰ درصد از آنها در مناطق حاشیه شهرها و سکونتگاه‌های غیررسمی است. ۷.۱ درصد از این کودکان از سایر شهرستان‌ها به تهران آمدند، ۲.۳ درصد از آنها از سایر استان‌ها به تهران مهاجرت کردند، همچنین چهار درصد از آنها برخواسته از مناطق متوسط شهری هستند.

وزارت کشور وضعیت تابعیت کودکان کار غیرقانونی را مشخص کند

جعفری درباره برنامه سازمان بهزیستی برای ساماندهی این کودکان نیز به ایسنا گفت: با توجه به فعالیت سمن‌های این حوزه باید زنجیره حمایتی از این کودکان شکل بگیرد،هم چنین با توجه به آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی که وظایف سایر دستگاهها در آن مشخص شده انتظار براین است که به عنوان مثال دستگاه‌هایی مانند وزارت بهداشت و درمان، بحث خدمات درمانی و بهداشتی این کوکان را دنبال کند تا بتوانیم برای هر کدام از کودکان یک پرونده پزشکی تشکیل دهیم.

همچنین از اداره اتباع خارجه و وزارت کشور این درخواست را داریم که به وضعیت این کودکان رسیدگی کنند و وضعیت کودکان غیرقانونی که تابعیت مشخصی ندارند را روشن کنند.

وی اضافه کرد: بسیاری از کودکان کار در کارگاه‌هایی مشغول به فعالیت هستند که در معرض دید ما نیستند و هرگز شناسایی نمی‌شوند. این کودکان در معرض آسیب‌های بیشتری قرار دارند. این وظیفه اداره کار است که با بررسی‌هایی که انجام می‌دهد این کوکان را شناسایی کند چرا که بر اساس ماده ۷۹ قانون کار ایران، کار کودکان زیر ۱۵ سال به طور کلی غیرقانونی است و کسی که این کودکان را به کار بگیرد مجرم محسوب می‌شود.

بر اساس ماده ۳۲ پیمان‌نامه جهانی حقوق کودک نیز هر کاری که به سلامت جسمی و روانی کودک خللی وارد کند عمل ناروایی است و دولت وظیفه رسیدگی و حمایت از این کودکان را برعهده دارد.

رییس اورژانس اجتماعی تصریح کرد: سازمان بهزیستی و کمیته امداد نیز باید خانواده‌های نیازمند را پوشش دهد؛ همچنین باید الزام قانونی وجود داشته باشد که اگر از خانواده‌ای حمایت شد بار دیگر کودک‌شان را به خیابان نفرستند.

جعفری با بیان اینکه حدود ۱۱ هزار کودک کار و خیابان در مراکز شبانه‌روزی و مراکز روزانه سازمان بهزیستی تحت پوشش قرار دارند، خاطرنشان کرد: اما به نظر می‌رسد تعداد بیشتری از کودکان هستند که نیازمند خدماتند که به نظر می‌رسد باید با هم‌افزایی سازمانی و تعامل برون ‌سازمانی این تعداد تحت حمایت قرار بگیرند.

نائب ریس هیات مدیره انجمن حمایت از حقوق کودکان:وضعیت کودکان کار طی یکسال اخیر پیچیده‌تر شدههادی شریعتی، حقوقدان و نائب ریس هیات مدیره انجمن حمایت از حقوق کودکان نیز در گفت وگو با ایسنا، با اشاره به اقدامات انجام شده برای کودکان کار و خیابان در یک‌سال گذشته اظهار کرد: آنچه که از خرداد ۹۶ تا خرداد ۹۷ بر کودکان کار گذشته نشان می‌دهد نه تنها مسئله کار کودک حل نشده، بلکه اقدامات و اظهار نظرهای صورت گرفته توسط مسوولان وضعیت را پیچیده‌تر کرده است.

عقب‌گرد دستگاه‌های مسوول در ساماندهی کودکان کارنایب رئیس هیات مدیره انجمن حمایت از حقوق کودکان ادامه داد: طرح سلب حضانت از والدین که توسط مسوولان بهزیستی مطرح شده، دستگیری بیش از ۳۰۰ کودک کار در طرح ضربتی شهریور ماه که با هماهنگی فرمانداری ،شهرداری و بهزیستی و در راستای حذف کودک کار از چهره شهر صورت گرفت، اقدام ناشیانه شهرداری بروجرد در انتشار عکس‌های کودکان کار دستگیر شده و … نشان می‌دهد اغلب اقدامات صورت گرفته یک عقب گرد کامل بوده است.

به گفته وی در این بین وضعیت کودکان کار مهاجر افغانستانی به مراتب ناگوارتر گزارش می‌شود چرا که طبق آمار کمیسیون حقوق بشر افغانستان قاچاق کودکان افغانستانی برای کار به ایران ۱۰درصد افزایش یافته و براساس همین آمار روزانه بیست کودک کار به اجبار یا داوطلبانه برای بازگشت به کشورشان در مرزها رها می‌شوند.

این در حالیست که بعد از گذشت بیش از ۲۰ از سال از پیوستن ایران به کنواسیون حقوق کودک، نسل جدیدی از کودکان کار در حال بروزند که از آن جمله می‌توان به کودکان تن‌فروش و یا کودکان کوله‌بر و … اشاره کرد.

آسیب‌های نوظهوری که کودکان کار را تهدید می‌کند 

شریعتی با تاکید بر اینکه با بروز نسل جدید کودکان کار آسیب‌ها نیز عمیق‌تر شده است، گفت: حالا مسئله فقط بیسوادی، بازماندگی از تحصیل یا سوء تغذیه نیست؛ رخنه ویروس اچ آی وی، اعتیاد، افسردگی، خودزنی، خودکشی، آزارهای جنسی، خشونت کنترل نشده و …همگی آسیب‌های نوظهوری است که کودکان کار را تهدید می‌کند. آسیب‌هایی که اگر امروز به فکر حل‌کردن آن نباشیم به مرور همه جامعه را فراخواهد گرفت.

شریعتی با اشاره به قوانین بین المللی در حوزه کار کودک نیز گفت: با اینکه به موضوع کار کودک در مقاوله نامه و کنوانسیون‌های بین‌المللی و همچنین قوانین داخلی پرداخته شده است و با وجود اینکه در قانون کار داخلی این کاستی در به روز بودن و چند گام عقب بودن از آسیب کاملا مشهود است، اما همچنان عدم پایبندی به کنوانسیون‌ها و عدم اجرای صحیح قوانین داخلی بزرگترین ضعف در این حوزه است.

به عنوان مثال در سال ۱۳۸۰ مقاوله نامه محوِ فوری بدترین اشکالِ کار کودک، در ۱۶ ماده به همراه توصیه‌نامه مکمل آن به تصویب مجلس شورای اسلامی و تایید شورای نگهبان رسید. همچنین با توجه به بند «ت» ماده «۳»، آیین‌نامه اجرایی این مقاوله نامه در سال ۱۳۸۳ به تصویب هیات‌دولت وقت رسید که براساس آن لیستی از مشاغل سخت کودکان اعلام شد.

مشاغلی که کودکان از انجام آن منع شدند و آیین‌نامه‌ای که اجرا نشد

وی در ادامه افزود: براساس این آیین‌نامه افرادی که کودکان را در ۳۶ شغل عنوان شده به کار گرفته باشند مشمول ماده «۱۷۲» قانون کار و همچنین محکوم به تعلیق پروانه از سه ماه تا یک سال خواهند شد.

بخشی از این مشاغل عبارتند از کار در گنداب‌ها، جمع‌آوری، حمل و دفن زباله، کار در محیط‌های با سروصدا بالا، کارهای ساختمانی، کار در قالی‌بافی، نمدبافی، ریسندگی و بافندگی، دامداری، کار در کوره‌های آجرپزی، برش فلزات و سنگ‌های قیمتی و… بودند.

این حقوقدان در ادامه با بیان اینکه این آیین‌نامه نوشته و تصویب شد که اقدام فوری برای جلوگیری از ورود کودکان به این ۳۶ عنوان شغلی انجام شود، اظهار کرد: اما در عمل هیچ قدمی برای اجرایی شدن آن برداشته نشد و همچنان در چند ردیف شغلی عنوان شده کودکان مشغول به کار طاقت فرسا هستند.

وی اضافه کرد: بر اساس ماده ۷۹ قانون کار به کار گماردن افراد کمتر از ۱۵ سال ممنوع است. همچنین در مواد ۸۲ ،۸۳ و ۸۴ قانون‌کار موضوع ساعت‌کاری، غیر قانونی بودن کار در شب و ممنوعیت اشتغال به کارهای سخت و زیان آور برای کارگران نوجوانان مطرح شده است که در عمل شاهدیم که این موارد رعایت نمی‌شوند.

از سایر قوانین مربوط به کودکان کار نیز می‌توان به مواد ۳۲ و ۳۶ کنوانسیون حقوق کودک و همچین آیین نامه ساماندهی کودکان خیابانی اشاره کرد.